ความเห็นฉบับย่อ

ดูความเห็นฉบับเต็ม

ค่าเช่าบ้าน, อัตราเงินเดือนข้าราชการ, บทเฉพาะกาล

บันทึก เรื่อง หารือปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการ คณะกรรมการกฤษฎีกา (กรรมการร่างกฎหมาย คณะที่ 1) เรื่องเสร็จที่ 311/2541

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2539

 

การที่บัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2535 ได้ถูกยกเลิกโดยมาตรา 3 แห่งพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2539 และให้ใช้บัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2539 แทน โดยให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2537 เป็นต้นไป และพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2539 ดังกล่าวก็ไม่ได้มีบทเฉพาะกาลกำหนดไว้ให้ข้าราชการมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้เท่าเดิมตามที่เคยเบิกได้ ดังนั้น นับแต่วันดังกล่าวการเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการรวมทั้งข้าราชการที่มีเงินเพิ่มพิเศษรายเดือนตามหลักเกณฑ์ที่กระทรวงการคลังกำหนดต้องใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาฉบับใหม่อันเป็นฉบับที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันแม้จะทำให้ข้าราชการบางส่วนมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้ลดลงก็ตาม ข้าราชการดังกล่าวก็ไม่สามารถใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามสิทธิที่มีอยู่เดิมได้

 



ความเห็นฉบับเต็ม

ดูความเห็นฉบับย่อ

ี่

ี่

เลขเสร็จ

        311/2541

เรื่อง

                               บันทึก

เรื่อง หารือปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการ

                                ----------

เนื้อหา

          กระทรวงการคลังได้มีหนังสือ ด่วนมาก ที่ กค 0526.2/39190

ลงวันที่ 11 พฤศจิกายน 2540 ถึงสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สรุปความได้ว่า

ตามที่ได้มีการปรับปรุงอัตราเงินเดือนของข้าราชการทุกประเภทตามพระราชบัญญัติ

เงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง พ.ศ.2538 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม

พ.ศ.2537 เป็นต้นไปนั้น ได้ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเนื่องจากอัตรา

ค่าเช่าบ้านข้าราชการในขณะนั้นใช้บัญชีอัตราเงินเดือนข้าราชการทุกประเภท

พ.ศ.2535 เป็นฐานในการคำนวณอัตราค่าเช่าบ้าน  ดังนั้น เพื่อให้สอดคล้องกับ

บัญชีอัตราเงินเดือนที่ปรับปรุงใหม่ตามพระราชบัญญัติเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง

พ.ศ.2538 และเพื่อแก้ไขปัญหาสิทธิในการเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการ กระทรวง

การคลังจึงได้ยกเลิกบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้าน

ข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ

(ฉบับที่ 4) พ.ศ.2535 และให้ใช้บัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราช

กฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกา

ค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2539 แทนตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2537

เป็นต้นไป ซึ่งในการปรับปรุงอัตราค่าเช่าบ้านใหม่ดังกล่าว ทำให้บุคคลที่ได้รับ

เงินเดือนระดับ ป.3 (ข้าราชการทหาร) และผู้ที่ได้รับเงินเดือนอยู่ในขั้นครึ่ง

ขั้นครึ่งต่าง ๆ มีบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านสำหรับเบิกได้กับให้ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านที่ได้รับ

เงินเดือนในระดับชั้นชั่วคราวตามบัญชีอัตราเงินเดือนปรับใหม่ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันได้รับ

ค่าเช่าบ้านในอัตราที่ไม่น้อยกว่าที่ได้รับอยู่เดิม ตลอดจนก่อให้เกิดความเป็นธรรมต่อ

กลุ่มข้าราชการที่ใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านที่ได้รับผลกระทบจากการปรับขั้นหรือชั้นสำหรับปี

งบประมาณ พ.ศ.2538 โดยให้ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้รับค่าเช่าบ้านได้ไม่น้อยกว่า

สิทธิที่ได้รับหรือได้รับสิทธิตรงตามขั้นตอนหรือชั้นที่ได้รับอยู่เดิม

 

          จากการปรับปรุงอัตราค่าเช่าบ้านดังกล่าวก่อให้เกิดความเป็นธรรมต่อ

ข้าราชการส่วนใหญ่ แต่ยังไม่สามารถแก้ไขให้ครอบคลุมถึงผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านของ

ข้าราชการที่มีเงินเพิ่มพิเศษรวมกับอัตราเงินเดือน ซึ่งเป็นข้าราชการส่วนน้อยให้ได้

รับสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเท่าเดิมได้เนื่องจากบัญชีอัตราเงินเดือนข้าราชการทุกประเภท

ตามพระราชบัญญัติเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง พ.ศ.2538 ได้ขยายเพดานชั้น

เงินเดือนของข้าราชการให้สูงกว่าเดิม จึงทำให้ผู้มีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านในลักษณะ

ดังกล่าวบางส่วนไม่สามารถใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านในระดับที่เท่าเดิมได้ ตัวอย่างเช่น

ข้าราชการทหารชั้นยศสิบเอกรับเงินเดือนระดับ ป.1 ชั้น 18 เงินเดือนตามบัญชี

อัตราเงินเดือนทหารหมายเลข 1 ท้ายพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการทหาร

พ.ศ.2521 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการทหาร (ฉบับที่ 4)

พ.ศ.2535 จำนวน 6,770 บาท และมีเงินเพิ่มพิเศษรายเดือนสำหรับผู้ทำลาย

วัตถุระเบิดเป็นเงินประจำเดือนละ 2,660 บาท รวมเป็นเงินที่นำไปคำนวณ

ค่าเช่าบ้าน 9,430 บาท และเมื่อเทียบกับอัตราเงินเดือนในระดับ ป.1 ตามบัญชี

อัตราเงินเดือนทหารหมายเลข 1 ข้างต้น ชั้นสูงสุด คือ ชั้น 21 เป็นเงิน 7,610

บาท จึงต้องพิจารณาหลักเกณฑ์ตามหนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด ที่ กค 0502/ว

195 ลงวันที่ 21 ธันวาคม 2535 เรื่อง หลักเกณฑ์การรับเงินค่าเช่าบ้านข้าราชการ

พ.ศ. 2535 โดยนำไปเทียบกับอัตราเงินเดือนในระดับหรือชั้นยศถัดไป คือ ป.2

ได้เท่ากับชั้น 14 เป็นเงิน 9,330 บาท ซึ่งมีสิทธิเบิกเงินค่าเช่าบ้านตามบัญชีอัตรา

ค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527

ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2535

ในระดับ ป.2 ชั้น 11 ขึ้นไป เป็นเงิน 1,950 บาทต่อเดือน เมื่อมีการปรับปรุงอัตรา

เงินเดือนข้าราชการทุกประเภทตามพระราชบัญญัติเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง

พ.ศ.2538 ข้าราชการชั้นยศสิบเอกดังกล่าวที่ได้รับเงินเดือนระดับ ป.1 ชั้น 18

จำนวน 6,770 บาท ปรับเป็นเงินเดือนระดับ ป.1 ชั้น 15 จำนวน 7,730 บาท

และเงินเพิ่มพิเศษรายเดือนสำหรับผู้ทำลายวัตถุระเบิดเป็นเงินประจำเดือนละ

2,660 บาท รวมแล้วเป็นเงินที่นำไปคำนวณค่าเช่าบ้าน จำนวน 10,390 บาท

 

ซึ่งยังไม่เกินอัตราเงินเดือนสูงสุดระดับ ป.1 ชั้น 29 จำนวน 13,150 บาท มีสิทธิ

เบิกค่าเช่าบ้านตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้าน

ข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ

(ฉบับที่ 5) พ.ศ.2539 ในระดับ ป.1 ชั้น 15 ขึ้นไปเป็นเงิน 1,500 บาทต่อเดือน

ซึ่งจากตัวอย่างจะเห็นได้ว่า เดิมเคยเบิกค่าเช่าบ้านได้ 1,950 บาทต่อเดือน ต่อมา

เมื่อมีการปรับอัตราเงินเดือนและอัตราค่าเช่าบ้านใหม่ทำให้เบิกค่าเช่าบ้านได้ 1,500

บาทต่อเดือน ทำให้เสียสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านเป็นเงิน 450 บาท กระทรวงการคลัง

จึงขอหารือว่ากรณีข้าราชการได้เบิกค่าเช่าบ้านตามสิทธิเดิมตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้าน

ข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม

โดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2535 ประกอบกับ

หลักเกณฑ์ตามหนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด ที่ กค 0502/ว 195 ลงวันที่ 21

ธันวาคม พ.ศ.2535 เรื่อง หลักเกณฑ์การรับเงินค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2535

อยู่แล้ว ต่อมาพระราชบัญญัติเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง พ.ศ.2538 และ

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราช

กฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2539 ประกาศใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1

ตุลาคม พ.ศ.2537 เป็นต้นไป ทำให้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านของข้าราชการบางส่วนลดลง

ข้าราชการดังกล่าวจะใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามสิทธิที่มีอยู่เดิมได้หรือไม่ เพียงใด

          คณะกรรมการกฤษฎีกา(กรรมการร่างกฎหมาย คณะที่ 1) ได้พิจารณา

ข้อหารือดังกล่าวประกอบกับได้ฟังคำชี้แจงเพิ่มเติมจากผู้แทนกระทรวงการคลัง

(กรมบัญชีกลาง) และผู้แทนกระทรวงกลาโหม(สำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม

กองบัญชาการทหารสูงสุด กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ)แล้วมีความเห็น

ว่าการตราพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการมีเจตนารมณ์เพื่อช่วยเหลือ

ข้าราชการที่ได้รับความเดือนร้อนในเรื่องที่อยู่อาศัยอันเนื่องมาจากทางราชการ

ไม่สามารถจัดหาที่อยู่อาศัยให้ข้าราชการได้พอเพียง ทางราชการจึงให้ข้าราชการที่

ได้รับความเดือดร้อนในเรื่องที่อยู่อาศัยสามารถเบิกค่าเช่าบ้านได้ตามอัตราที่

 

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 กำหนด*(1) โดยใช้ระดับชั้นยศ

และอัตราเงินเดือนเป็นเกณฑ์ในการคำนวณอัตราค่าเช่าบ้านที่ข้าราชการจะใช้สิทธิเบิก

ซึ่งเงินเดือน*(2)ในที่นี้หมายถึง เงินเดือนสุทธิที่ข้าราชการได้รับรวมกับเงินเพิ่มพิเศษ

รายเดือนสำหรับตำแหน่งที่ต้องฝ่าอันตรายเป็นปกติหรือสำหรับการสู้รบด้วย เมื่อมีการ

ปรับปรุงอัตราเงินเดือนของข้าราชการเมื่อใด ก็จะมีการปรับปรุงอัตราค่าเช่าบ้าน

ข้าราชการให้สอดคล้องกันด้วย ครั้งหลังสุดกระทรวงการคลังได้ปรับปรุงอัตราเงินเดือน

ข้าราชการใหม่โดยพระราชบัญญัติเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่ง พ.ศ.2538

+----------------------------------------------------------+

     *(1) มาตรา 7 ภายใต้บังคับมาตรา 16 และมาตรา 17 ข้าราชการผู้ใด

ได้รับคำสั่งให้เดินทางไปประจำสำนักงานในต่างท้องที่ มีสิทธิได้รับค่าเช่าบ้าน

ข้าราชการเท่าที่ต้องจ่ายจริงตามที่สมควรแก่สภาพแห่งบ้าน แต่อย่างสูงไม่เกินจำนวน

ที่กำหนดไว้ตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกานี้ ทั้งนี้ เว้นแต่

          (1) ทางราชการได้จัดที่พักอาศัยให้อยู่แล้ว

          (2) มีเคหสถานของตนเอง หรือของสามีหรือภรรยาที่พออาศัยอยู่รวมกัน

ได้ในท้องที่ที่ไปประจำสำนักงานใหม่

          (3) ได้รับคำสั่งให้เดินทางไปประจำสำนักงานใหม่ในท้องที่ที่เริ่ม

รับราชการครั้งแรก หรือท้องที่ที่กลับเข้ารับราชการใหม่

          (4) เป็นข้าราชการวิสามัญ

                    ฯลฯ                 ฯลฯ

     *(2) มาตรา 4 ในพระราชกฤษฎีกานี้

                    ฯลฯ                 ฯลฯ

          "เงินเดือน" หมายความว่า เงินเดือนสุทธิที่ข้าราชการได้รับทั้งนี้

เมื่อหักเงินเบิกลดเนื่องจากการปรับชั้นเงินเดือนออกแล้ว และรวมกับเงินเพิ่มพิเศษ

รายเดือนสำหรับค่าวิชาหรือเงินเพิ่มการเลื่อนฐานะ หรือสำหรับประจำตำแหน่งที่

ต้องฝ่าอันตรายเป็นปกติ หรือสำหรับการสู้รบ

                    ฯลฯ                 ฯลฯ

 

กระทรวงการคลังจึงได้ปรับปรุงอัตราค่าเช่าบ้านใหม่ โดยยกเลิกบัญชีอัตราค่าเช่า

บ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไข

เพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2535 และ

ให้ใช้บัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ

พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5)

พ.ศ.2539 แทน*(3) ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2537 เป็นต้นไป จากเหตุผล

ดังกล่าว เมื่อพิจารณาข้อหารือของกระทรวงการคลังแล้ว คณะกรรมการกฤษฎีกา

(กรรมการร่างกฎหมาย คณะที่ 1) จึงเห็นว่าบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้าย

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราช

กฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2535 ได้ถูกยกเลิกโดยมาตรา 3

แห่งพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2539 แล้วและให้ใช้

บัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการฉบับใหม่แทนโดยให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1

ตุลาคม พ.ศ.2537 เป็นต้นไป  ฉะนั้น นับแต่วันดังกล่าวการเบิกค่าเช่าบ้านของ

ข้าราชการ รวมทั้งข้าราชการที่มีเงินเพิ่มพิเศษรายเดือนตามหลักเกณฑ์ที่กระทรวง

การคลังกำหนด*(4) ต้องใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการ

ท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย

พระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2539 อันเป็นฉบับที่ใช้

+----------------------------------------------------------+

     *(3) มาตรา 3 ให้ยกเลิกบัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราช

กฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2527 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกา

ค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2535 และให้ใช้บัญชีอัตราค่าเช่าบ้าน

ข้าราชการตามบัญชีหมายเลข 1 บัญชีหมายเลข 2 บัญชีหมายเลข 3 บัญชีหมายเลข 4

และบัญชีหมายเลข 5 ท้ายพระราชกฤษฎีกานี้แทน

     *(4) หนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด ที่ กค 0502/ว 195 ลงวันที่ 21

ธันวาคม 2535 เรื่อง หลักเกณฑ์การรับเงินค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ. 2535

 

บังคับอยู่ในปัจจุบันแม้จะทำให้ข้าราชการบางส่วนมีสิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้ลดลงก็ตาม

ข้าราชการดังกล่าวก็ไม่สามารถใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านตามสิทธิที่มีอยู่เดิมได้ เนื่องจาก

บัญชีอัตราค่าเช่าบ้านข้าราชการท้ายพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527

ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2535

ได้ถูกยกเลิกไปแล้ว ประกอบกับพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ พ.ศ.2527

ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาค่าเช่าบ้านข้าราชการ (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2539

ก็ไม่มีบทเฉพาะกาลกำหนดไว้ให้ข้าราชการใช้สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านได้เท่าเดิมตามที่

เคยเบิกได้

                         (ลงชื่อ)  อักขราทร จุฬารัตน

                               (นายอักขราทร จุฬารัตน)

                             เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา

 

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

      มิถุนายน 2541